2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde Azerbaycan’dan Özbekistan’a yapılan ihracatın değeri yüzde 99,3 artarak 87,38 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde Özbekistan’dan gelen ithalat yüzde 44,7 azalarak 137,19 milyon dolara geriledi, iki ülke arasındaki ticaret açığı ise 204,31 milyon dolardan 49,82 milyon dolara indi.
Azerbaycan ile Özbekistan arasındaki ticarette bu yıl Özbekistan’a ihracat tarafı çok daha hızlı büyüdü. Artışın büyük bölümü şeker ürünlerinden kaynaklandı: Özbekistan’a satılan şekerin değeri yüzde 170,7 artarak 48,72 milyon dolara yükseldi. Bu alanda öne çıkan şirketlerden biri, Azersun Holding grubuna bağlı Azerbaycan Şeker Üretim Birliği şirketi; şirketin İmişli kentindeki fabrikası ürettiği ürünleri Özbekistan’a ve diğer Orta Asya ülkelerine gönderiyor.
Alüminyum alaşımlarının satışı yüzde 54,7 artışla 9 milyon dolara, bebek maması sevkiyatları ise 3,94 milyon dolara yükseldi. Ülkenin önde gelen alüminyum ihracatçılarından Azeralüminyum şirketinin bu sevkiyatlardaki payına ilişkin ayrı bir resmi açıklama bulunmuyor.
İthalattaki keskin düşüşün başlıca nedeni altın alım satımının durmasıydı. Geçen yılın aynı döneminde Özbekistan’dan 124,91 milyon dolarlık yarı mamul altın getirilmişti, bu kez ise söz konusu kalemde herhangi bir sevkiyat kaydedilmedi. Altın hariç tutulduğunda ithalatın aslında yüzde 11,3 arttığı görülüyor.
Diğer ürün gruplarında ceviz içi yüzde 47,3 artışla 9,54 milyon dolara, kuru üzüm ise yüzde 30,5 artarak 5,47 milyon dolara satın alındı. Galvanizli çelik saçların ithalatı yaklaşık 12 kat artarak 4,40 milyon dolara yükselirken, bakır tel ithalatı 11,89 milyon dolardan 3,88 milyon dolara geriledi.
Ticaret hacmi hedefin hâlâ gerisinde
İki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi ise yüzde 23,1 azalarak 224,57 milyon dolara düştü. Bu rakam, devlet liderlerinin belirlediği uzun vadeli hedefin oldukça altında kaldı. 2024 yılında stratejik müttefiklik anlaşması imzalayan Azerbaycan ve Özbekistan liderleri, 2026 yılı Ağustos ayında Taşkent’teki görüşmelerinde ticaret hacmini 2030 yılına kadar 1 milyar dolara çıkarma planını onayladı.
23 Ağustos’ta düzenlenen görüşmede ticaret, sanayi iş birliği, enerji ve ulaşım alanlarına ilişkin projeler ele alındı. 14 Ekim’de Azerbaycan’da düzenlenen sonraki toplantıda ise önceki anlaşmaların ne ölçüde hayata geçirildiği görüşüldü.
Yatırım alanında da somut adımlar atıldı. Ağustos ayındaki görüşmeyle aynı çerçevede Azerbaycan’ın ABB bankasının Özbekistan’da hayata geçirdiği Davr Bank projesi ile Metanet-A şirketinin alçı fabrikası hizmete girdi. Ayrıca devlet petrol şirketi SOCAR’a ait beş akaryakıt istasyonunun, Sea Breeze Uzbekistan ve Baku City konut komplekslerinin temel atma törenleri yapıldı. İki ülkenin birlikte kurduğu 500 milyon dolarlık yatırım fonundan şimdiden yaklaşık 160 milyon dolar somut projelere aktarıldı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 8 Ekim’de Türkmenbaşı kentinde düzenlenen bölgesel zirvede yaptığı konuşmada, Azerbaycan’ın Orta Asya ülkeleriyle ticaret hacminin 2025 yılında yüzde 50’den fazla arttığını açıkladı. Aliyev’in verdiği bilgiye göre, ülkede bölge ülkelerinin sermayesiyle 400’den fazla şirket faaliyet gösteriyor, Orta Koridor güzergahındaki transit yük taşımacılığı ise 2026 yılının ilk sekiz ayında yaklaşık yüzde 20 arttı.
