Azerbaycan Yatırım Holdingi ile Çin’in Silk Road Fund kuruluşu, 7,5 milyar yuan (yaklaşık 1 milyar dolar) büyüklüğünde ortak bir yatırım fonu oluşturdu. Fon kaynakları hem Azerbaycan’daki hem de “Kuşak ve Yol” girişimine dahil diğer ülkelerdeki projelere aktarılacak.
Yeni fonun kurulduğu haberi, ülkede düzenlenen 2. Uluslararası Yatırım Forumu’nda duyuruldu. Bu adım, Bakü-Pekin hattında uzun süredir devam eden ticaret, transit, sermaye yatırımı ve sanayi iş birliğinin yeni bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
Son yıllarda taraflar arasındaki ticaret hacmi istikrarlı biçimde arttı. 2023’te 3,1 milyar dolar olan bu rakam 2024’te 3,74 milyar dolara, 2025’te ise 4,87 milyar dolara yükseldi. Bu yılın ocak-temmuz döneminde ticaret hacmi 2,6 milyar dolara ulaştı; bu da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,5’lik bir artışa işaret ediyor. Çin bugün Azerbaycan’ın başlıca ticaret ortakları arasında yer alıyor.
Orta Koridor’un ana güzergahı, Azerbaycan topraklarından geçerek Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanıyor. Geçen yıl bu hat üzerinde -Çin, Kazakistan ve Azerbaycan’ı kapsayan güzergahta- 300 konteyner treni sefer yaptı, toplam yük hacmi 27 bin TEU’ya ulaştı ve konteyner sayısı bir önceki yıla göre 25 kat arttı. Kasım 2024’te ise Bakü’den Çin’in Sian kentine 62 adet kırk fitlik konteyner taşıyan ilk ihracat amaçlı blok tren sefere başladı.
1995’ten bu yana Çin’in Azerbaycan ekonomisine yaptığı doğrudan yatırımın toplam tutarı 976 milyon doları aştı. Hâlen ülkede farklı alanlarda faaliyet gösteren Çin kökenli şirket sayısı yaklaşık 455’e, ortaklaşa yürütülen proje sayısı ise 50’ye yaklaşıyor. Avrasya Kalkınma Bankası’nın hesaplamalarına göre, 2025 yılı ortasına kadar birikmiş Çin kökenli doğrudan yatırımlar yaklaşık 405 milyon dolara ulaştı; bunun yüzde 88’e yakını imalat sanayisine, kalan yüzde 12’ye yakını ise elektrik ve gaz tedarikine yönlendirildi.
Hâlen Sumgayıt Kimya Sanayi Parkı’nda, Çinli BYD markasına ait elektrikli otobüslerin Azerbaycan’da üretilmesine yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Bu proje için ayrılan kaynak 29 milyon manatı aştı; ilk aşamada yaklaşık 600 yeni istihdam yaratılması ve yıllık üretim kapasitesinin 500 elektrikli otobüse çıkarılması hedefleniyor.
Enerji alanında da Çin iş birliğiyle çeşitli yenilenebilir enerji projeleri hayata geçiriliyor: Böyükşor Gölü üzerinde kurulan, 30 megavatlık enerji depolama ünitesine sahip 100 megavat gücündeki yüzen güneş santrali, ayrı bir 160 megavatlık güneş enerjisi tesisi ile Kobustan bölgesinde 100 megavat gücündeki proje. Kobustan’daki proje için öngörülen yatırım tutarı yaklaşık 100 milyon dolar civarında.
Temmuz 2024’te Bakü ve Pekin aralarında stratejik ortaklık ilan etti, bir yıl sonra, Nisan 2025’te ise bu statü kapsamlı stratejik ortaklık düzeyine yükseltildi. Bu süre zarfında Çin’de imzalanan belge sayısı yaklaşık 20’ye ulaştı; söz konusu belgeler ticaret, yatırım, ulaştırma ve dijital ekonomi gibi alanları kapsıyor.
Şimdilik ticaret dengesi Çin lehine seyrediyor: 2025 yılında Azerbaycan’dan Çin’e ihraç edilen ürünlerin değeri yaklaşık 84 milyon dolar olurken, Çin’den ithal edilen ürünlerin değeri yaklaşık 4,79 milyar dolara ulaştı. Azerbaycan’ın tarım ve sanayi ürünlerinin Çin pazarına açılması yönündeki çalışmalar sürüyor; ülkede hâlihazırda altı Azerbaycan ticaret evi faaliyet gösteriyor, Azerbaycan’ın ticaret temsilciliği ise 2018’den bu yana Çin’de görev yapıyor.
Bunun yanı sıra taraflar, yenilenebilir enerji, petrokimya sanayisi, dijital ekonomi, telekomünikasyon, yapay zeka ve elektronik ticaret gibi yeni alanlarda iş birliğini daha da genişletmeyi planlıyor.
