Cənubi Koreyada aparılan geniş araşdırma göstərib ki, laborator qan analizlərinin böyük əksəriyyəti üçün bioloji nümunə götürülməzdən əvvəl saatlarla ac qalmaq nəticələrə ciddi təsir etmir. Yalnız bir neçə göstərici üçün aclığın əhəmiyyəti təsdiqlənib.
Tədqiqatı Seuldakı Ulsan Universitetinin Asan Tibb Mərkəzində çalışan laborator tibb üzrə mütəxəssis Sunghwan Shin rəhbərlik edib. Komanda 670 çarpayılıq bir universitet xəstəxanasında 2021–2023-cü illər arasında toplanmış məlumatlar əsasında retrospektiv təhlil aparıb.
Araşdırmaya analiz vaxtı qeydə alınmış 101 mindən çox yetkin ambulator xəstənin 9,7 milyondan artıq test nəticəsi daxil edilib. İştirakçılar aclıq müddətinə görə üç qrupa bölünüb: 8 saatdan az, 8–12 saat arası və 12 saatdan çox.
Nəticələrə əsasən, 121 göstəricidən yalnız 10-u üçün aclıq müddəti ilə analitik normadan kənara çıxan fərqlər arasında əlaqə aşkarlanıb. Bunlara əsasən qlükoza, triqliseridlər, qamma-qlutamiltransferaza və lipaza aid olub – bu göstəricilər 8 saatdan az ac qalan xəstələrdə daha yüksək çıxıb.
Müəlliflər qeyd edib ki, 12 saatdan artıq aclıq heç bir test üçün əlavə əhəmiyyətli fərq yaratmayıb. Onların sözlərinə görə, nəticələr ənənəvi, hər analiz üçün tətbiq olunan sərt aclıq tələbinin yenidən nəzərdən keçirilməsinə əsas verir və əvəzində hər göstəriciyə uyğun fərdi yanaşma təklif olunur.
Tədqiqatçılar xatırladıblar ki, aclıq tələbi ilk dəfə lipid və qlükoza testləri üçün tətbiq edilib, sonradan isə geniş test panellərinə şamil olunub. Bu mövzuda laboratoriyalar arasında tövsiyələr indiyədək fərqli olub, çünki qaraciyər və mədəaltı vəzi fermentləri, qan göstəriciləri, hormonlar və vitaminlər üzrə sistemli məlumat az olub.
Kopenhagen Universitet Xəstəxanasından klinik biokimyaçı Liv Tybjærg Nordestgaard araşdırmaya yazdığı şərhdə bildirib ki, nəticələr qan nümunəsi götürülməzdən əvvəl aclığın zəruri olmadığını göstərən artan elmi dəlillərə əlavə güclü dəstək verir.
Tədqiqat JAMA Internal Medicine jurnalında dərc olunub.
