Hollanda’daki TTF ticaret merkezinde doğal gazın 1.000 metreküpü 1.106 dolardan satıldı, günlük artış yüzde 2,6’yı geçti. Bu rakam Azerbaycan’ın bütçe ve Merkez Bankası tahminlerinde öngörülen seviyelerin oldukça üzerinde kaldı.
Hollanda’daki TTF doğal gaz borsasında fiyat artışı sürüyor; 1.000 metreküp doğal gazın değeri 1.106 dolara yükseldi. TTF gaz fiyatındaki artış yalnızca bir günde yüzde 2,6’yı aştı; bu seviye Azerbaycan’ın resmi belgelerinde esas alınan TTF fiyatlarını önemli ölçüde geride bıraktı.
Fiyat artışının başlıca nedeni Orta Doğu’da süren gerginlik; bu durum Katar’dan sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatını zorlaştırdı. Buna ek olarak Avrupa kıtası kış mevsimine zayıf rezervlerle girdi: depolama doluluk oranı yaklaşık yüzde 75 düzeyinde seyrediyor ve bu, son beş yılın ortalamasının 10 puandan fazla altında kalıyor. Havaların soğumasıyla birlikte bazı ülkelerin rezerv gazı kullanmaya başlaması da fiyat artışını hızlandıran bir diğer etken olarak öne çıkıyor.
Yüksek TTF fiyatı Azerbaycan açısından ek döviz geliri fırsatı yaratıyor. Devlet Gümrük Komitesi’nin verilerine göre ülke, bu yılın ocak-eylül döneminde 17 milyar 994 milyon metreküp doğal gaz sattı ve bu satışlardan 6 milyar 449 milyon dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında satış hacmi yüzde 2,9, gelir rakamı ise yüzde 3,7 azaldı; böylece ortalama ihracat fiyatı 1.000 metreküp başına yaklaşık 358 dolar seviyesinde oluştu.
Resmi tahminlerle piyasa fiyatı arasındaki fark
Devlet Petrol Fonu’nun gelecek yıl için hazırladığı bütçe taslağında Avrupa piyasasındaki gaz fiyatı 1.000 metreküp başına 440 dolar, petrol varili ise 65 dolar üzerinden planlandı. Petrolde öngörülen bu 65 dolarlık rakam, 2027-2030 yıllarını kapsayan hükümetin temel senaryosunda da değişmeden korundu.
Azerbaycan Merkez Bankası ise temmuz ayında yayımladığı raporda gelecek yıl için gazın ortalama fiyatını 327 dolar, petrolünkini ise 87,7 dolar olarak belirledi. 2027 yılına ilişkin tahminler sırasıyla 294 ve 82,8 dolar olarak açıklandı. Bu rakamlarla kıyaslandığında mevcut TTF fiyatı birkaç kat daha yüksek durumda.
Ancak Azerbaycan’ın tüm gaz satışının bugünkü piyasa fiyatı üzerinden yapıldığını varsaymak yanıltıcı olur. Gerçek gelir rakamı, imzalanan sözleşmelerdeki fiyat formüllerine, bu fiyatların ne zaman güncellendiğine ve satılan hacme doğrudan bağlı. Yüksek fiyatların yıllık mali sonuçlara ne ölçüde yansıyacağı ise bu seviyenin ne kadar süre kalıcı olacağına bağlı olacak.
Ayrıca okuyun: Azerbaycan 9 ayda doğal gaz ihracatından 6,4 milyar dolar kazandı
