Azərbaycanda qeyri-neft-qaz məhsullarının xarici satışının 2026-cı ildə 4,2 milyard dolları keçəcəyi proqnozlaşdırılır ki, bu da 2018-ci illə müqayisədə 2,5 qat çoxdur. İlin ilk 10 ayında artıq 3,6 milyard dollarlıq ixrac qeydə alınıb.
Azərbaycanın qeyri-neft ixracı sürətli yüksəliş nümayiş etdirir: Dövlət Neft Fondunun qızılla bağlı əməliyyatları nəzərə alınmadan hesablanan göstərici bu ilin ilk 10 ayında keçən ilin eyni dövrünə nisbətən 20 faizdən artıq böyüyərək 3,6 milyard dollara yüksəlib. İlin sonuna qədər 4,2 milyard dollar həddinin aşılması gözlənilir ki, bu da 2018-ci ilin göstəricisindən 2,5 dəfə çoxdur.
Ümumi satışın 61 faizini, yəni təxminən 2,2 milyard dollarlıq hissəsini sənaye malları təşkil edir. Bu rəqəm ölkənin ixrac yönümlü iqtisadiyyatında emal sahəsinin çəkisinin durmadan artdığını göstərir.
Alüminium, polad, toxuculuq, kimya məhsulları və emal edilmiş aqrar mallar təkcə öz dəyəri ilə deyil, ətrafında yaratdığı əlavə tələbatla da diqqət çəkir: bu sahələr mühəndislik xidmətlərinə, nəqliyyat-logistikaya, elektrik təchizatına, qablaşdırmaya, maliyyə xidmətlərinə və ixtisaslı kadrlara ehtiyac doğurur. Nəticədə yerli təchizat şəbəkələri genişlənir və müxtəlif bölgələrdə yeni iş yerləri yaranır.
Regionlara maliyyə dəstəyi artırılıb
Hökumət Bakı və Abşeron yarımadasından kənarda çalışan sahibkarlara kredit faizlərinin yarısını qarşılayan subsidiya tətbiq edir. Kredit zəmanətinin maksimum həddi 20 faizdən 50 faizə qaldırılıb ki, bu da istehsalını böyütmək istəyən bizneslər üçün maliyyə əldə etməyi asanlaşdırır.
İxracatçılara nəqliyyat xərclərinin 70 faizə qədərini qaytarmaq imkanı verilir. Mikro, kiçik və orta həcmli müəssisələr isə gömrük rəsmiləşdirmə xərclərinin bir hissəsini dövlət tərəfindən kompensasiya olunur. Bu tədbirlər ixrac potensialı olan istehsal sahələrinə özəl investisiyaların axınını təşviq etmək məqsədi daşıyır.
Ölkənin Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya ilə Avropa bazarları arasındakı coğrafi mövqeyi, eləcə də Xəzər hövzəsini Qara dəniz limanları ilə bağlayan nəqliyyat şəbəkəsi əlavə üstünlük sayılır. Orta Dəhliz, xüsusən Asiyadakı istehsal mərkəzləri ilə Avropa alıcıları arasında yeni marşrut axtaran şirkətlər üçün alternativ ticarət imkanı yaradır.
İqtisadiyyat Nazirliyinin açıqlamasına əsasən, sənaye parkları və zonaları hazırda ölkənin qeyri-neft sənaye ixracının 23 faizdən çoxunu təmin edir. Bu say mərkəzləşdirilmiş infrastrukturun, investisiya təşviqlərinin və sahibkarlığa yönəlik tənzimləmənin nə dərəcədə önəmli olduğunu göstərir. Bu modelin genişləndirilməsi metal emalı, kimya sənayesi, qida istehsalı kimi sahələrdə yeni layihələr cəlb etməyə kömək edə bilər.
