Orta Asya’ya odaklanan The Times of Central Asia, Kazakistan ile Azerbaycan’ın Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı üzerinden Hazar Denizi’ni geçen petrol taşımacılığının artırılmasını görüştüğünü yazdı.
The Times of Central Asia’nın haberine göre, 3 Kasım 2026 tarihinde Bakü’de düzenlenen görüşmede KazMunayGaz (KMG) Yönetim Kurulu Başkanı Askhat Hasenov ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Başkanı Rövşen Necefov, Azerbaycan topraklarından geçen petrol transitinin artırılmasını ele aldı. SOCAR’ın açıklamasına göre taraflar her iki ülkedeki umut verici arama sahalarına ilişkin jeolojik verileri inceliyor, ayrıca Kazakistan’a ait “Satti” sondaj platformunun Azerbaycan’ın deniz yataklarında kullanılması imkanlarını değerlendiriyor.
The Times of Central Asia, 2026 yılının ilk dokuz ayında Aktau’dan BTC hattıyla taşınan petrol hacminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24 artarak 1,16 milyon tona ulaştığını belirtti. Aynı dönemde Azerbaycan’ın resmi verilerine göre BTC hattıyla toplam petrol taşımacılığı, 2026’nın Ocak-Eylül aylarında yüzde 8,3 azalarak 18,86 milyon tona geriledi.
Habere göre görüşme, Kazakistan’ın Rusya topraklarından geçen petrol ihracatına yönelik yeni bir darbenin ardından gerçekleşti. 2 Kasım 2026 tarihinde Samara kabul-gönderme istasyonuna yapılan dron saldırısı, Atırau-Samara boru hattı üzerinden pompalamanın durdurulmasına yol açtı; aktarım ertesi gün yeniden başlatıldı. Daha önce de Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu’na (CPC) ait altyapı saldırılara maruz kalmıştı; Kazakistan 2025 yılında CPC üzerinden 64,8 milyon ton, Atırau-Samara hattı üzerinden ise yaklaşık 9,3 milyon ton petrol ihraç etti.
Transit hacimleri ve tarifeler
Aktau-Bakü-Tiflis-Ceyhan güzergahı üzerinden Kazakistan petrolünün taşınması 2023 yılından bu yana sürdürülüyor. 2024 yılında KMG ile SOCAR, yıllık transit hacmini kademeli olarak 2,2 milyon tona çıkarma konusunda anlaşmıştı; Kazakistan’ın 2026 yılı hedefi ise 1,7 milyon ton olarak belirlendi.
The Times of Central Asia, 1 Ekim 2026 tarihinde Kazakistan Enerji Bakanlığı Petrol Taşımacılığı ve İşleme Dairesi Direktörü Daulet Arıkbayev’in Platts’a yaptığı açıklamada, Azerbaycan’ın yıllık transit hacmini 2,7 milyon tona yükseltmeye hazır olduğunu, gelecekte bu rakamın 7 milyon tona ulaşabileceğini söylediğini aktardı. BTC hattının günlük kapasitesi 1,2 milyon varil olmasına rağmen, Platts’ın Ekim ayı verilerine göre hat üzerinden şu anda günde yaklaşık 500-600 bin varil petrol taşınıyor.
KMG’nin 2025 yılı raporunda SOCAR ile daha düşük tarifeler üzerine sürdürülen görüşmelere ve Kazakistan petrolünün Azeri Light karışımının kalitesine etkisinin değerlendirilmesine yer verildi. Aynı yıl Aktau-Bakü hattı üzerinden taşımacılık, BTC sistemindeki petrol kirlenmesiyle bağlantılı teknik kısıtlamalar nedeniyle Ağustos-Ekim aylarında durduruldu; bu durum trans-Hazar güzergahındaki toplam hacmin 1,3 milyon tona gerileyerek 2024’e kıyasla yüzde 7 düşmesine yol açtı.
Ayrıca okuyun: The Times of Central Asia: Hazar altından yeni kabloyla Bakü-Aktau bağlantısı | The Times of Central Asia: Bakü’de liderlerden yeni ulaşım koridoru teklifleri
