Azerbaycan Değerleme Odası (AQP), ekim ayında otomobil piyasasında medyan fiyatının yüzde 3,7 artarak 19 bin 500 manata ulaştığını açıkladı. Kurum, bu artışın araçların gerçekte pahalılaşmasından değil, satışlardaki marka dağılımının değişmesinden kaynaklandığını belirtti.
Azerbaycan Değerleme Odası’nın (AQP) açıkladığı verilere göre, ekim ayında otomobil piyasasında toplam ilan sayısı yüzde 7,0 azalarak 37 bin 531’e geriledi, ortalama fiyat ise yüzde 1,9 artışla 30 bin 89 manata yükseldi. Otomobil piyasasında medyan fiyat artışının arkasında ucuz segmentte VAZ marka ilanların payının yüzde 9,4’ten yüzde 8,8’e, KIA’nın payının ise yüzde 7,5’ten yüzde 5,7’ye gerilemesi bulunuyor. Buna karşılık Mercedes, Hyundai, Toyota ve BMW gibi daha pahalı markaların satışlardaki ağırlığının artması, medyan göstergeyi genel olarak yukarı çekti.
Arz yapısındaki değişimin etkisini ayrıştırmak için Oda, 2025 yılının aralık ayını baz alarak iki ayrı endeks hesapladı. Tüm ilanları kapsayan değişken yapı endeksi bir ayda yüzde 3,7 artarak 112,7 puana çıkarken, sadece 9 popüler marka-modeli izleyen sabit yapı endeksi yalnızca yüzde 0,4 değişerek 104,2 puana ulaştı. İki gösterge arasındaki 3,3 puanlık fark tamamen ilan kompozisyonundaki değişimden kaynaklanıyor.
Hem eylül hem de ekim aylarında satışta kalan 7 bin 156 ilan üzerinde yapılan incelemede, bu ilanların yüzde 39,6’sında fiyatın düşürüldüğü, sadece yüzde 8,9’unda ise yükseltildiği ortaya çıktı; sonuçta ortalama yüzde 1,5’lik bir azalma kaydedildi. Bu veri, piyasada yapay bir fiyat artışının söz konusu olmadığını doğruluyor.
Kitlesel segmentte fiyat hareketleri
Eylülde kaydedilen yüzde 1,1’lik artışın ardından ekimde kitlesel segmentin fiyatları büyük ölçüde sabit kaldı. Sabit model sepetinde yer alan Hyundai Sonata yüzde 2,4 pahalılaşarak 23 bin 750 manata, Ford Fusion ise yüzde 1,6 artışla 18 bin 500 manata yükseldi. Opel Astra (9 bin 400 manat) ve Ford Transit (19 bin manat) yüzde 1,1, Hyundai Elantra (21 bin 500 manat) ise yüzde 0,5 fiyat artışı gösterdi. VAZ-2107 modeli 5 bin 500 manat seviyesinde değişmezken, KIA Sorento (34 bin 800 manat), Chevrolet Cruze (13 bin 300 manat) ve Hyundai Santa Fe (28 bin 500 manat) sırasıyla yüzde 0,3, yüzde 0,7 ve yüzde 1,4 ucuzladı.
AQP’nin analizine göre piyasadaki ilanların yüzde 51,2’si 20 bin manatın, yüzde 22,9’u ise 10 bin manatın altında fiyatla sunuluyor; 50 bin manatın üzerindeki araçların payı ise yüzde 13,0 olarak gerçekleşti. Medyan üretim yılı yine 2013 seviyesinde kalırken, medyan kilometre 3 bin kilometre azalarak 190 bin kilometreye indi. İlanların yüzde 52,2’sini 13 yaşın üzerindeki, yüzde 16,4’ünü ise 3 yaşına kadar olan araçlar oluşturuyor; yüzde 8,2’si ise medyan fiyatı 44 bin 300 manat olan sıfır araçlar. Bakü, 23 bin 900 manatlık medyan fiyatla ilanların yüzde 66,9’unu kapsarken, geri kalan kısım 12 bin 500 manatlık medyan göstergeyle Sumgayıt (yüzde 6,6) ve Gence (yüzde 4,3) gibi şehirlere ait.
Yakıt türüne göre dağılımda benzinli araçlar yüzde 66,7, dizel araçlar yüzde 20,4 ile öne çıkarken, hibrit ve elektrikli modeller birlikte yüzde 12,9’luk paya sahip. Elektrikli araçlarda 496 ilan kaydedildi ve bunların medyan değeri 50 bin 750 manat oldu. Kasa tipine göre sedanlar yüzde 43,9, beş kapılı SUV’lar ise yüzde 29,6’lık payla öne çıkarken, vites kutusu bakımından otomatik seçenek yüzde 72,2 ile başı çekiyor. Marka sıralamasında Mercedes (yüzde 15,1), Hyundai (yüzde 10,9) ve LADA (yüzde 8,8) ilk sıralarda yer alırken, Çinli üreticilerden Changan 1.463 ilanla dokuzuncu sırada bulunuyor; BYD ve Geely’de ise sırasıyla 348 ve 231 ilan kaydedildi.
En çok satılan 120 marka-model üzerinden 25 bin 63 ilana dayanan hedonik modele göre, bir aracın her ek kullanım yılı fiyatını yüzde 5,8, her ek 1.000 kilometre kilometre ise yüzde 0,037 düşürüyor. Manuel vites kutulu araçlar, otomatik vites kutulu benzerlerinden yüzde 8,3 daha ucuz. Kaza geçirip boyanmış araçlar yüzde 7,5, onarılmamış hasarlı araçlar ise yüzde 23,1 daha düşük fiyata satılıyor. Oda, alıcı ve satıcılara genel medyan göstergesine değil somut teknik parametrelere dayanmalarını, değerleme uzmanlarına ise sabit yapı endeksini güncellenmiş hedonik katsayılarla birlikte dikkate almalarını tavsiye etti.
Azerbaycan Değerleme Odası, gayrimenkul, otomobil ve inşaat alanlarına ilişkin endeksleri her ay düzenli olarak yayımlıyor.
Ayrıca okuyun: AQP: Değerlendirme Odası elektronik kayıt sistemi ve yeni standartlar üzerinde çalışıyor
