Rus gazetesi Kommersant, Rusya Demir Yolları şirketine dayanarak Kuzey-Güney Uluslararası Ulaştırma Koridoru’nun demiryolu hatlarında eylül ayında 1,1 milyon ton yük taşındığını, bunun geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,2 artış anlamına geldiğini yazdı. Güzergahın bir kolu Azerbaycan topraklarından geçtiği için haber yerel okuyucular için de önem taşıyor.
Rus gazetesi Kommersant’ın haberine göre, Rusya Demir Yolları şirketinin 13 Ekim tarihli açıklamasında, 2026 yılının Ocak-Eylül dönemini kapsayan sürede Kuzey-Güney Koridoru’nun demiryolu hatları üzerinden toplam 8,9 milyon ton yük taşındığı bildirildi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,6’lık bir artışa işaret ediyor. Raporlama döneminde koridorun Batı kolunda yüzde 9,2, Transhazar kolunda ise yüzde 19,3 oranında yükselme kaydedildi.
Gazete, Dağıstan açısından en kritik güzergahın Batı rotası olduğunu belirtiyor: yük akışı Samur sınır kapısından başlıyor, ardından Azerbaycan topraklarından ve Astara şehrinden geçerek İran’a giriyor. Rusya Demir Yolları, Temmuz ayında bu kolda tahıl ve baklagil ürünlerinin vagonla taşınmasına yüzde 38 indirim uyguladı; bu indirimin 2027 yılının Haziran ayı sonuna kadar yürürlükte kalacağı belirtiliyor.
Sektör yayını VG’nin verilerine dayanan Kommersant, 2026’nın ilk altı ayında Astara güzergahı üzerinden İran’a 65 bin ton tahıl gönderildiğini, bunun bir önceki yılın aynı dönemine göre dört kat fazla olduğunu yazdı. Ancak gazete, tarife indiriminin tek başına güzergahın fiziksel zorluklarını ortadan kaldırmadığının altını çiziyor: Astara’da ray değişimi gerekiyor, çünkü Rusya ve Azerbaycan’da hat genişliği 1520 milimetre iken İran’da bu rakam 1435 milimetre. Ayrıca İran demiryolu şebekesini Batı koluna bağlayacak olan Reşt-Astara hattı henüz inşa edilmediği için güzergahın bir bölümü karayoluyla kat ediliyor.
Mahaçkale Limanı’nın yük taşımacılığındaki payı
Kommersant’ın aktardığına göre, Mahaçkale Deniz Limanı, Rusya’dan gelen yükleri İran, Kazakistan ve Türkmenistan’ın liman ağına bağlıyor. 12 Ekim’de yayımlanan sektör raporunda, 2026’nın ilk yedi ayında bu limanın yük cirosunun 2,49 milyon tona yükseldiği, bunun bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 45,9 artış demek olduğu belirtiliyor. Aynı dönemde tahıl yüklemeleri üç kattan fazla artarak 261 bin tonu geçti. Aynı kaynağa göre liman, demiryolu bağlantı hatlarını ve sınıflandırma sahasını genişleterek yıllık kapasitesini 5 milyon tona çıkarmayı, uzun vadede ise yükleme-boşaltma kapasitesini 18 milyon tona kadar yükseltmeyi planlıyor.
Gazete ayrıca Dağıstan’da yedi sınır kapısının faaliyette olduğunu, bunlardan altısının öncelikli liste kapsamına alındığını yazdı. Rusya Ulaştırma Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre, yeniden yapılandırılan Yarak-Kazmalyar sınır kapısı günde 1.400 aracı geçirebilecek, bu rakamın ileride 1.870’e kadar çıkarılması öngörülüyor. Tagirkent-Kazmalyar sınır kapısının proje kapasitesi ise onarım sonrası günde 2.360 araca ulaşacak.
Kommersant, koridorun gelişimine dair materyallerde sık sık 2030 yılına kadar 40-45 milyon ton hacminde bir hedef rakamın dile getirildiğini kaydediyor. Bu rakam, Rusya ile İran’ın birlikte yürüttüğü 162 kilometrelik Reşt-Astara demiryolu projesi tartışılırken telaffuz ediliyor; hat, İran’ın Basra Körfezi’ndeki limanlarına doğrudan demiryolu bağlantısı sağlayacak. Gazete, mevcut 8,9 milyon tonluk rakamın yalnızca dokuz aylık demiryolu taşımacılığını yansıttığını, hedef rakamın ise koridorun toplam yük cirosuna ilişkin olduğunu, bu nedenle iki rakamın doğrudan kıyaslanmasının doğru olmadığını vurguluyor.
