Dünyanın böyük aviadaşıyıcıları sərnişinləri uçuş haqlarının yenidən qalxacağına hazırlayır. Martda İranda başlayan müharibə aviasiya yanacağının bahalaşmasına səbəb olub və ABŞ-ın Delta Air Lines şirkətinin bildirdiyinə görə, oktyabrda orta bilet qiyməti artıq 20 faiz yüksəlib.
Aviabiletlərin bahalaşması mövzusunda xəbərdarlıq edən sektor rəhbərləri arasında Portuqaliyanın TAP Air Portugal şirkətinin icraçı direktoru Luiş Rodriqeş da var. O, önümüzdəki 3-5 ilin bütün sahə üçün ağır olacağını vurğulayıb və sərnişin sayına tələbatın yüksək qalmasına baxmayaraq, şirkətlərin tarifləri qaldırmaq imkanının çox da geniş olmadığını bildirib.
Delta Air Lines-ın açıqladığına görə, bilet haqlarındakı yüksəlişə rəğmən sərnişin sayında əhəmiyyətli geriləmə müşahidə edilməyib. Bununla belə, aviadaşıyıcılar qiymətlərin bundan sonra da artacağını proqnozlaşdırır, çünki yanacaq bahalaşmasından sığortalanmaq məqsədilə əvvəllər imzalanmış təchizat sazişlərinin vaxtı bitir və əvəzinə daha yüksək tariflərlə yeni razılaşmalar bağlanacaq.
İtaliyanın ITA Airways aviaşirkəti böhran başlamazdan öncə yanacaq tələbatının təqribən 80 faizini qabaqcadan təmin etmişdi, lakin sonradan yeni saziş imzalamayıb. Şirkətin icraçı direktoru Yorq Eberhart bildirib ki, məhz buna görə gələn il yanacaq qiymətlərindəki hər hansı dəyişikliyə daha çox məruz qalacaqlar və nəticədə tarifləri qaldırmağa məcbur olacaqlar.
Sərnişin sayı artsa da, narahatlıq azalmır
OAG adlı analitik qurumun hesabatına əsasən, 2026-cı ilin ilk yarısı üçün dünya üzrə 2,3 milyard sərnişin uçuşu üçün bron edilib ki, bu da keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 1 faiz çoxdur. Buna baxmayaraq, aviaşirkət idarəçiləri inflyasiyanın və yaşayış xərclərinin qalxmasının gələcəkdə insanların səyahət etmək qabiliyyətini azalda biləcəyindən ehtiyat edir.
Cənubi Amerikanın nəhəng aviadaşıyıcılarından sayılan LATAM Airlines-ın icraçı direktoru Roberto Alvo qeyd edib ki, sahənin əsl problemi sərnişin qıtlığı yox, məsrəflərin artmasıdır. Onun fikrincə, enerji qiymətlərinin bahalaşması iqtisadiyyata geniş miqyaslı zərər vursa, hava nəqliyyatına olan maraq da zəifləyə bilər.
Yanacağa çəkilən xərclərin yüksəlməsi şirkətlərin kapital qoyuluşu planlarına da təsir göstərir – bəziləri yeni təyyarə sifarişi ilə süni intellekt sahəsinə vəsait ayırmaq arasında seçim etmək zorunda qalır. Lufthansa və Turkish Airlines-in ortaq mülkiyyətində olan SunExpress şirkətinin təmsilçisi Markus Şnabel süni intellekt tətbiqinin də əlavə maliyyə resursu tələb etdiyini qeyd edib.
