Fransız haber ajansı AFP, Bakü merkezli Uluslararası İlişkiler Analiz Merkezi Başkanı Dr. Metin Memmedli’nin Euronews için kaleme aldığı makaleyi duyurdu. Yazara göre Zengezur Koridoru, Azerbaycan’ı Nahçıvan’a bağlamanın ötesinde Avrupa-Asya ticaretini güçlendirip barışa ekonomik zemin hazırlayabilir.
AFP’nin aktardığına göre Dr. Metin Memmedli, Zengezur Koridoru‘nun Azerbaycan’ın ana toprakları ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki doğrudan kara bağlantısından çok daha fazla anlam taşıdığını ve Güney Kafkasya’daki ekonomik ilişkileri yeniden şekillendirebileceğini yazdı. Yazar, 10 Kasım 2020 tarihli Üçlü Bildiri’nin 9. maddesinin Azerbaycan’ın batı bölgeleri ile Nahçıvan arasındaki ulaşım bağlantılarının yeniden kurulmasını öngördüğünü hatırlattı; Bakü yönetimi o tarihten bu yana yeniden açılacak bağlantıların barışa ekonomik temel oluşturabileceğini vurguluyor.
Makalede, Horadiz-Ağbend demiryolu ve karayolu projelerinin, Bakü’nün bağlantısallığa yalnızca diplomatik bir söylem değil, yatırım önceliği olarak yaklaştığının göstergesi olduğu belirtildi. Yazara göre, 8 Ağustos 2025’te Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın katılımıyla varılan Washington mutabakatları projeye yeni bir ivme kazandırdı; taraflarca imzalanan Ortak Bildiri, bölgesel bağlantısallığı ve Uluslararası Barış ve Refah için Trump Güzergahı (TRIPP) girişimini destekliyor.
Orta Koridor ve Avrupa’nın ilgisi
AFP’nin duyurduğu yazıya göre Zengezur Koridoru, Çin’i, Orta Asya’yı, Hazar Denizi’ni, Azerbaycan’ı, Türkiye’yi ve Avrupa’yı birbirine bağlayan Orta Koridor’un daha geniş bağlamında değerlendirilmelidir. Dünya Bankası değerlendirmelerine atıfta bulunan yazar, koordineli yatırım ve reformların 2030 yılına kadar Orta Koridor üzerindeki yük taşımacılığını üç kat artırabileceğini, transit sürelerini ise yarıya indirebileceğini belirtti; ancak bu rakamların yalnızca Zengezur’a değil, koridorun bütününe ait olduğunu da hatırlattı.
Makaleye göre Avrupa Birliği, 2024 yılında ortaklarıyla birlikte Hazar ötesi bağlantısallık için 10 milyar avro seferber etme taahhüdünde bulundu; 2026 yılı Ocak ayında ise AB ile Azerbaycan, Nahçıvan demiryolu hattına ilişkin fizibilite çalışmasında işbirliğini gündeme taşıdı. Yazar, bunun TRIPP’in başarısını garanti etmediğini, ancak projenin Avrupa’nın çıkarlarıyla örtüştüğünü vurguladı.
Barış için ekonomik zemin
Dr. Memmedli’ye göre Ermenistan uluslararası ulaşım ağlarına daha fazla entegre olabilir, Türkiye Azerbaycan ve Orta Asya ile kara bağlantılarını genişletebilir, Çin ise Avrupa pazarlarına ek erişim kazanabilir. Yazar, uzun süre kapalı kalan bağlantıların yeniden açılmasının ticaret ve transit yoluyla istikrar için günlük teşvikler yaratabileceğini, ancak bunun tek başına tüm siyasi anlaşmazlıkları çözmeyeceğini kaydetti.
Makalenin sonunda yazar, ticari uygulanabilirlik, şeffaf yönetişim, etkin sınır prosedürleri ve sürdürülebilir siyasi iradenin TRIPP’in potansiyelini gerçeğe dönüştürüp dönüştürmeyeceğini belirleyeceğini ifade etti.
Ayrıca okuyun: Badamov: TRIPP koridorunda yolcu taşımacılığı zamanla mümkün olabilir
