Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin rəsmisi ömürlük əlillik statusunun verilmə qaydalarını izah edib. Üzv itkisi, sağalmaz xəstəliklər və pensiya yaşına çatmaq bu statusun əsas təyinedici amilləri arasındadır.
Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr və kommunikasiya departamentinin müdiri Tural Qurbanov ömürlük əlillik statusunun verilmə şərtlərini açıqlayıb. Bu proses Nazirlər Kabinetinin 2022-ci il 13 may tarixli, 187 nömrəli qərarında müəyyən edilmiş meyarlara əsaslanır. Qurbanovun bildirdiyinə görə, sağalma şansı olmayan xəstəliklərdə, orqanizmdə bərpa olunmaz dəyişikliklərdə, habelə bədən quruluşu və psixi sahədə ciddi pozuntular aşkarlandıqda status dərhal həmişəlik olaraq rəsmiləşdirilir.
Qurbanov qeyd edib ki, qolun və ya ayağın bütövlükdə kəsilməsi ömürlük əlillik təyinatı üçün əsas şərtlərdən biri hesab olunur. Lakin o izah edib ki, şəkərli diabet və ya damar xəstəlikləri səbəbindən təkcə barmaqların itirilməsi avtomatik olaraq belə bir hüquq yaratmır – bu kimi hallarda qərar əsas diaqnozun ağırlıq dərəcəsinə görə verilir.
Vaxtı məhdud əlillikdən ömürlük statusa keçid
Agentlik nümayəndəsinin sözlərinə görə, daha əvvəl müəyyən müddətə əlillik qrupu almış insanlar da illər keçdikcə həmişəlik status əldə edə bilirlər. Belə ki, orqanizm funksiyalarında 31-60 faiz pozulma olanlar 15 il, 61-80 faiz pozulma olanlar 10 il, 81-100 faiz pozulma olanlar isə 4 il sonra yenidən müayinədən keçərək əlillik təsdiqlənərsə, status ömürlük sayılır.
Qurbanov əlavə edib ki, bu müddətlər ərzində əlillik faizinin müxtəlif göstəricilər arasında dəyişməsi hesablamalara mane olmur. Hətta fərqli faiz dərəcələri ilə qeydiyyatda olan şəxslərə də 15 illik müddətin bitməsindən sonrakı yoxlamada ömürlük status verilə bilər.
Bundan əlavə, pensiya yaşına çatan vətəndaşların əlillik qiymətləndirilməsi zamanı status birbaşa həmişəlik qoyulur. Beləliklə, ömürlük əlillik yalnız ağır sağlamlıq problemi olanlara deyil, qanunda nəzərdə tutulan müddət və şərtləri yerinə yetirən digər şəxslərə də tətbiq olunur.
