Azerbaycan Milli Meclisi milletvekili Eli Mesimli, 2027 bütçe tasarısında 67 şehir ve ilçeye merkezi bütçeden ödenek öngörülmediğini, ancak eğitim, sağlık ve büyük altyapı harcamalarının merkezi kaynaklardan finanse edilmeye devam edeceğini açıkladı.
Milli Meclis Ekonomi, Sanayi ve Girişimcilik Komitesi üyesi Eli Mesimli, Modern.az’a yaptığı açıklamada, şehir ve ilçelere merkezi bütçeden mali yardımın kademeli olarak azaltılmasının 2013 yılından bu yana sürdüğünü söyledi. Mesimli’nin verdiği bilgiye göre, 2012 yılında bu amaçla 791,5 milyon manat ayrılması onaylanmıştı; 2026 bütçesinde ise yalnızca Hocavend ilçesi için 847 bin manat tutuldu. Böylece ilçelere ayrılan ödenek yaklaşık 934 kat azalmış oldu.
Toplam gelirler artıyor, yerel gelirler azalıyor
Milletvekili, toplam gelirlerle yerel harcamalara ayrılan gelirlerin birbirinden ayrılması gerektiğini vurguladı. Verdiği bilgiye göre, şehir ve ilçeler genelinde toplam gelirler 2021 yılında 7 milyar 250 milyon manat iken, 2027 bütçe tasarısında bu rakamın 18 milyar 430 milyon manata ulaşması bekleniyor.
Aynı dönemde yerel gelirlerde ise azalma eğilimi görülüyor: 2025 yılı için 793,9 milyon manat, 2026 yılı için 758,8 milyon manat, 2027 yılı için ise 735,6 milyon manat öngörülüyor. Mesimli’ye göre bu çelişki, yerel harcamaların yapısındaki değişiklikle ilgili olup yalnızca ilçelerin ekonomik imkânlarının artmasıyla açıklanamaz.
Öğretmen ve doktor maaşları merkezi bütçeden ödeniyor
Milletvekilinin açıklamasına göre, ilçelerde görev yapan öğretmenlerin, doktorların ve kolluk kuvvetleri mensuplarının maaşları ile büyük altyapı projeleri yerel değil, merkezi kaynaklardan finanse ediliyor. Yerel düzeyde kalan harcamalar ise esas olarak yürütme makamlarının idame giderleri, çevre düzenlemesi ve konut-komünal hizmetlerle sınırlı.
Mesimli, daha önce yerel harcamaların büyük bölümünü oluşturan eğitim ve sağlık giderlerinin merkezi harcamalara aktarılması sayesinde ilçelerin üzerindeki yükün azaldığını belirtti. Milletvekili bu durumu “göreceli nitelikte öz kaynaklı finansman” olarak nitelendirdi.
2027 yılı için öngörülen 18 milyar 430 milyon manatlık toplam gelirin yaklaşık 735,6 milyon manatı yerel harcamalara, geri kalan yaklaşık 17,69 milyar manatlık kısmı ise merkezi gelirlere yönlendirilecek.
Yol, hastane ve okul inşaatı sürecek
Milletvekili, ilçelere ödenek kesilmesinin işgalden kurtarılan bölgeler dahil olmak üzere ülke genelinde devlet programları çerçevesinde yol, köprü, hastane ve okul inşaatının durdurulması anlamına gelmediğini vurguladı. Ona göre, yerel harcamaların karşılanması ile büyük kalkınma projelerinin finansmanı ayrı mekanizmalar.
Mesimli, bütçe tasarısının 10. maddesinin, yerel gelirlerin yetersiz kaldığı durumlarda ilgili ilçenin yerel harcamalarının yüzde 10’unu aşmayacak şekilde ek kaynak ayrılmasına imkân tanıdığını da sözlerine ekledi. Olası açıklara karşı bir sigorta mekanizması olarak tanımladığı bu uygulamanın yanı sıra, kalıcı bir model için ilçelerin gerçek vergi potansiyeline dayalı hesaplama yöntemlerinin uygulanmasının önemli olduğunu kaydetti.
