ABD merkezli Jamestown Vakfı, Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar’ın 23 Ekim’de Bakü’ye sekiz yıl aradan sonra gerçekleştirdiği ilk ziyaretin, Mayıs 2025’ten bu yana soğuyan ikili ilişkilerin yeniden canlandığına işaret ettiğini yazdı.
Jamestown Vakfı’nın yayımladığı analize göre, Jaishankar Bakü’de Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi ve Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile de bir araya geldi. Analizin yazarı Vasif Hüseynov, bu ziyaretin Hindistan Dışişleri Bakanı’nın Nisan 2018’den bu yana Azerbaycan’a gerçekleştirdiği ilk ikili ziyaret olduğunu belirtiyor. Jaishankar, ziyaretini Aliyev ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi arasında 1 Eylül’de Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi kapsamında yapılan görüşmenin bir devamı olarak tanımladı.
Yayına göre ilişkilerdeki soğukluk, Mayıs 2025’te Hindistan’ın Pakistan’a yönelik düzenlediği askeri saldırıların ardından ortaya çıktı; zira Bakü o dönemde Pakistan halkına desteğini açıkça ifade etmişti. Jamestown’ın aktardığına göre bunun sonrasında Hindistan’daki büyük turizm platformları Azerbaycan tekliflerini kaldırdı veya zorunlu olmayan seyahatlere karşı uyardı, 2025’in Mayıs-Ağustos döneminde ülkeye gelen Hintli turist sayısı ise bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 56 azaldı. Ayrıca Bakü, Hindistan’ı kendi Şanghay İşbirliği Örgütü’ne tam üyelik başvurusunu engellemekle suçlarken, Yeni Delhi bu durumu zaman kısıtlamasıyla açıkladı.
Vakfın verdiği bilgiye göre yakınlaşmanın ilk işaretleri Nisan ayında Bakü’de düzenlenen iki ülke dışişleri bakanlıkları arasındaki altıncı istişare toplantısında kendini gösterdi; Eylül ayındaki Aliyev-Modi görüşmesi ise bu sürece siyasi ivme kazandırdı. Bayramov, ortak basın toplantısında tarafların önceki anlaşmazlıkları açık biçimde ele aldıklarını vurgularken, Jaishankar görüşmeleri “çok verimli” olarak nitelendirdi ve iki ülkenin de “bağımsız düşünen ve kendi kararını veren uluslar” olduğunu söyledi.
Ticaret hacmi ve ulaşım bağlantıları
Jamestown Vakfı’nın bildirdiğine göre bu yılın Ocak-Eylül döneminde iki ülke arasındaki ticaret hacmi yaklaşık 600 milyon dolara yükseldi; bu rakam 2025’in tamamında kaydedilen 401 milyon doları aşmakla birlikte, 2022’deki rekor seviye olan 1,88 milyar dolardan hâlâ belirgin şekilde düşük. Aynı dönemde Azerbaycan, Hindistan’a 524 bin 338 ton ham petrol ihraç etti. Hindistan’ın devlet petrol şirketi ONGC Videsh’in Azeri-Çırag-Güneşli sahalarında yüzde 2,925, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattında ise yüzde 3,097 payı bulunuyor; şirketin toplam yatırımı 1,2 milyar doları aşıyor.
Vakfın kaydettiğine göre taraflar, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru konusunda daha yakın koordinasyon için anlaştı; Bayramov ise bu yıl Azerbaycan üniversitelerine yaklaşık 500 Hintli öğrencinin kabul edildiğini açıkladı. Jamestown, yaşanan yakınlaşmanın hâlâ kırılgan bir yapıda olduğunu vurguluyor; Hindistan’ın Ermenistan’a silah satışları ve Azerbaycan’ın Şanghay İşbirliği Örgütü’ne tam üyelik isteği, iki ülke arasında hassasiyetini koruyan konular olmaya devam ediyor.
Ayrıca okuyun: Hindistan Dışişleri Bakanı Bakü’de Ateşgah Tapınağı’nı ziyaret etti
