ABŞ-ın Jamestown Fondu yazır ki, Hindistan xarici işlər naziri Subrahmanyam Caysankarın 23 oktyabrda Bakıya səkkiz ildən bəri ilk belə səfəri 2025-ci ilin mayından soyuyan ikitərəfli münasibətlərin yenidən canlanmasından xəbər verir.
Jamestown Fondunun yaydığı təhlilə görə, Caysankarı Bakıda Prezident İlham Əliyev qəbul edib, həmçinin o, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ilə də görüşüb. Təhlilin müəllifi Vasif Hüseynov qeyd edir ki, bu, Hindistan xarici işlər nazirinin 2018-ci ilin aprelindən bəri Azərbaycana ilk ikitərəfli səfəridir. Caysankar öz səfərini Əliyev ilə Hindistan baş naziri Narendra Modi arasında 1 sentyabrda Bişkekdə keçirilmiş Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı sammiti çərçivəsindəki görüşün davamı kimi təsvir edib.
Nəşrin yazdığına görə, əlaqələrdəki soyuqluq 2025-ci ilin mayında Hindistanın Pakistana qarşı apardığı hərbi zərbələrdən sonra yaranıb, belə ki, Bakı həmin dövrdə Pakistan xalqına dəstəyini ifadə etmişdi. Jamestown-un qeydinə əsasən, bunun ardınca Hindistanın böyük turizm platformaları Azərbaycan təkliflərini sildi və ya ora qeyri-zəruri səfərlərdən çəkindirdi, 2025-ci ilin may-avqust aylarında isə ölkəyə gələn hind turistlərinin sayı əvvəlki illə müqayisədə 56 faiz azaldı. Bundan əlavə, Bakı Hindistanı öz Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına tam üzvlük müraciətinə mane olmaqda ittiham etdi, Dehli isə bunu vaxt məhdudiyyəti ilə izah etdi.
Fondun məlumatına görə, yaxınlaşmanın ilk əlamətləri aprel ayında Bakıda keçirilən xarici işlər nazirlikləri arasında altıncı məsləhətləşmələr zamanı özünü göstərib, sentyabrda isə Əliyev-Modi görüşü bu prosesə siyasi təkan verib. Bayramov birgə mətbuat konfransında tərəflərin əvvəlki ziddiyyətləri açıq şəkildə müzakirə etdiklərini vurğulayıb, Caysankar isə keçirilən danışıqları “çox səmərəli” adlandıraraq, hər iki ölkənin “müstəqil düşüncəli, öz qərarını özü verən xalqlar” olduğunu bildirib.
Ticarət dövriyyəsi və nəqliyyat əlaqələri
Jamestown Fondunun bildirdiyinə görə, bu ilin yanvar-sentyabr aylarında ölkələr arası ticarət dövriyyəsi təqribən 600 milyon dollara yüksəlib ki, bu da 2025-ci ilin tamamında qeydə alınan 401 milyon dollardan çoxdur, lakin 2022-ci ildəki rekord səviyyə olan 1,88 milyard dollardan hələ də xeyli aşağıdır. Həmin müddətdə Azərbaycan Hindistana 524 338 ton xam neft ixrac edib. Hindistanın dövlət neft şirkəti ONGC Videsh-in Azəri-Çıraq-Günəşli yataqlarında 2,925 faiz, Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəmərində isə 3,097 faiz payı mövcuddur, şirkətin ümumi investisiyası 1,2 milyard dollardan artıqdır.
Fondun qeyd etdiyinə görə, tərəflər Beynəlxalq Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizi üzrə daha sıx əlaqələndirmə barədə razılaşıblar, Bayramov isə bu il Azərbaycan universitetlərinə təxminən 500 hindistanlı tələbənin qəbul edildiyini açıqlayıb. Jamestown vurğulayır ki, baş verən yaxınlaşma hələ kövrək xarakter daşıyır – Hindistanın Ermənistana silah satışları və Azərbaycanın Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına tam üzv olmaq istəyi iki ölkə arasında həssas məsələlər olaraq qalmaqdadır.
