Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na bağlı Üçüncü Komite, Azerbaycan’ın sunduğu “Kayıp Şahıslar” kararını oylamaya gerek kalmadan kabul etti. Karar, 10 Kasım’da komitenin 41. genel oturumunda onaylandı ve 63 ülke metne ortak yazar olarak destek verdi.
Azerbaycan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasına göre, A/C.3/81/L.24 kodlu kayıp şahıslar kararı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 81. oturumu kapsamında görüşülerek, farklı coğrafi bölgeleri temsil eden 63 üye devletin ortak yazarlığıyla kabul edildi.
Bakü’nün bu alandaki girişimi yeni değil: Azerbaycan, konuyu ilk kez 2002 yılında Genel Kurul’un 57. oturumunda gündeme getirmiş ve o tarihten bu yana bu girişimi sürdürüyor. Karar, devletlerin kayıp şahıslarla ilgili insani hukuk normlarından ve insan hakları yükümlülüklerinden doğan görevlerini bir kez daha hatırlatıyor.
Belgede, silahlı çatışmaya taraf olan ülkelerden insanların kaybolmasını önlemek ve kaybolanların akıbetini aydınlatmak için gerekli tedbirleri almaları isteniyor. Ayrıca kayıp şahıslarla bağlantılı suç niteliğindeki eylemlerde sorumluluktan kaçınmanın önlenmesinin önemine dikkat çekiliyor.
Karar, üye devletleri toplu, bireysel ve kitlesel mezarların tespiti, haritalanması ve korunması konusunda ortak çalışmaya teşvik ediyor; karar ilk kez bu tür mezarlara açıkça atıfta bulunuyor. Metne, kayıp şahıslar meselesinin barış görüşmeleri ve barışın tesisi süreçlerine dahil edilmesini destekleyen yeni maddeler de eklendi.
Öte yandan, mayınların, savaştan kalma patlamamış mühimmatın ve el yapımı patlayıcı düzeneklerin kayıp kişilerin yerinin tespitini zorlaştırdığına dair kaygı dile getirildi. Karar metninde, BM Genel Sekreteri’nden kararın uygulanma durumu hakkında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi ile Genel Kurul’a rapor sunması, ayrıca üst düzey gayri resmi bir toplantı düzenlemesi talep ediliyor.
