Başbakan, 22 Ekim 2026’da ülkenin uzun vadeli düşük karbonlu kalkınma belgesini imzaladı. Strateji, Azerbaycan’ın 2060 yılına kadar net sıfır emisyona geçiş sürecini adım adım belirliyor.
Onaylanan belgeye göre, net sıfır emisyon hedefine iki paralel adımla ulaşılacak: atmosfere salınan sera gazı miktarı asgariye indirilecek, geriye kalan kısım ise orman örtüsü ve diğer doğal çözümlerin yanı sıra teknolojik yöntemlerle tutulacak. Net sıfır emisyon stratejisi kapsamındaki değişiklikler enerji, ulaşım, sanayi üretimi, petrol-gaz çıkarımı, tarım, inşaat ve atık yönetimi alanlarını zamanla etkisi altına alacak.
Bu çerçevede güneş ve rüzgar enerjisinin payı artırılacak, konutlarda ve sanayi tesislerinde enerji tasarrufu teşvik edilecek, çevre dostu taşıtların sayısı çoğaltılacak. Aynı zamanda petrol ve doğal gaz üretimi sırasında metan sızıntısının önüne geçilecek, evsel ve sanayi atıkları ayrıştırılıp geri dönüştürülecek, orman alanları ise yeniden canlandırılacak. Belgede, bu adımların hem yeni istihdam olanakları yaratacağı hem de modern teknolojik çözümlerin önünü açacağı belirtildi.
2035 için ara hedef ve bölgesel girişimler
Plana göre, 1990 yılı seviyesine kıyasla sera gazı emisyonlarının 2035’e kadar yüzde 40 azaltılması öngörülüyor; bu rakam 2060 için belirlenen nihai hedefle bağlantılı. Karabağ, Doğu Zengezur ve Nahçıvan bölgelerinde “yeşil enerji bölgeleri” kurulması da sürecin önemli parçalarından biri olarak gösterildi.
Belgenin hazırlanmasına Azerbaycan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı ulusal koordinatör sıfatıyla öncülük etti, diğer devlet kurumları da sürece dahil edildi. Hazırlanan metnin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi sekretaryasına gönderilmesi planlanıyor.
Dış ortaklıklar ve finansman desteği
Belge, Azerbaycan’ın Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerine katkısını ortaya koymasının yanı sıra, yabancı ortaklara ve yatırımcılara ülkenin önceliklerini daha net gösterecek. Bu adım, COP29 zirvesinde açıklanan iklim taahhütlerinin ülke içinde somut adımlara dönüştürülmesi yönünde atılan yeni bir aşama olarak değerlendiriliyor.
Bakü’de varılan iklim finansmanı anlaşmaları ve sürmekte olan diplomatik diyaloğun, stratejinin hayata geçirilmesi için gereken finansman kaynaklarına ve teknolojik imkanlara erişimi kolaylaştıracağı belirtiliyor. 2060 hedefine ulaşmak için dış finansman desteği, uygun koşullu kredi hatları, hibe programları, ileri teknoloji transferi ve özel sektör yatırımlarının çekilmesi önemli koşullar arasında vurgulandı.
Nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi, yeni becerilerin kazandırılması ve geniş kamuoyunun sürece katılımı da geçişin sonucunu etkileyen etkenler arasında sayıldı. Stratejinin hedeflerini topluma aktarmak amacıyla bilim kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin ve sivil toplum temsilcilerinin katılacağı açık tartışmaların düzenlenmesi planlanıyor.
Ayrıca okuyun: Azerbaycan’da düşük karbonlu kalkınma stratejisi onaylandı
