2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında Azərbaycandan Özbəkistana göndərilən malların dəyəri 99,3 faiz yüksələrək 87,38 milyon dollara çatıb, qarşı istiqamətdə gətirilən mallar isə 44,7 faiz azalaraq 137,19 milyon dollara enib. Bunun sayəsində iki ölkə arasındakı ticarət kəsiri 204,31 milyon dollardan 49,82 milyon dollara qədər kiçilib.
Statistikaya görə, Azərbaycan-Özbəkistan ticarətində bu il ixrac tərəfi daha sürətli böyümə göstərib. Artımın böyük hissəsi şəkər məhsullarının hesabına formalaşıb: Özbəkistana satılan şəkərin dəyəri 170,7 faiz artaraq 48,72 milyon dollara yüksəlib. Bu sahədə öndə gedən şirkətlərdən biri “Azərsun Holdinq” qrupuna daxil olan “Azərbaycan Şəkər İstehsalat Birliyi” MMC-dir; müəssisənin İmişli şəhərindəki zavodu hazırladığı məhsulları Özbəkistana və başqa Mərkəzi Asiya ölkələrinə yollayır.
Alüminium ərintilərinin satışı 54,7 faiz artımla 9 milyon dollara, körpə qidası göndərişləri isə 3,94 milyon dollara yüksəlib. Ölkənin aparıcı alüminium ixracatçılarından olan “Azəralüminium” MMC-nin bu partiyalardakı payı barədə isə ayrıca rəsmi məlumat yoxdur.
İdxalın kəskin düşməsinin başlıca səbəbi qızıl alverinin dayanması olub. Ötən ilin müvafiq dövründə Özbəkistandan 124,91 milyon dollarlıq yarımfabrikat qızıl gətirilmişdi, bu dəfə isə həmin mal mövqeyi üzrə heç bir çatdırılma qeydə alınmayıb. Qızıl istisna edilərkən idxalın əslində 11,3 faiz çoxaldığı görünür.
Digər mal qruplarında qoz ləpəsi 47,3 faiz artımla 9,54 milyon dollara, qurudulmuş üzüm isə 30,5 faiz artaraq 5,47 milyon dollara satın alınıb. Sinklənmiş polad vərəqlərin idxalı təqribən 12 dəfə çoxalaraq 4,40 milyon dollara yüksəlib, mis naqil gətirilməsi isə 11,89 milyon dollardan 3,88 milyon dollara gerilənib.
Ticarət dövriyyəsi hələ hədəfdən uzaqdır
İki ölkə arasındakı ümumi ticarət dövriyyəsi isə 23,1 faiz azalaraq 224,57 milyon dollara düşüb. Bu rəqəm dövlət rəhbərlərinin qarşıya qoyduğu uzunmüddətli göstəricidən xeyli aşağıdır. 2024-cü ildə strateji müttəfiqlik sazişini imzalamış Azərbaycan və Özbəkistan liderləri 2026-cı ilin avqust ayında Daşkənddəki görüşlərində 2030-cu ilədək dövriyyəni 1 milyard dollara yüksəltmək planını təsdiqləyiblər.
Həmin avqustun 23-də keçirilən görüşmədə ticarət, sənaye əməkdaşlığı, enerji və nəqliyyat sahələrinə dair layihələr masaya qoyulub. Oktyabrın 14-də Azərbaycanda təşkil olunan sonrakı toplantıda isə öncəki razılaşmaların nə dərəcədə yerinə yetirildiyi müzakirə edilib.
İnvestisiya istiqamətində də real addımlar atılıb. Avqustdakı görüşlə eyni çərçivədə Azərbaycanın “ABB” bankının Özbəkistanda həyata keçirdiyi “Davr Bank” layihəsi və “Mətanət-A” şirkətinin gips zavodu istismara verilib; bundan əlavə, dövlət neft şirkəti “SOCAR”a məxsus beş yanacaqdoldurma məntəqəsinin, habelə “Sea Breeze Uzbekistan” və “Baku City” yaşayış komplekslərinin təməlqoyma mərasimləri keçirilib. İki dövlətin birgə yaratdığı 500 milyon dollarlıq investisiya fondundan isə artıq 160 milyon dollara yaxın məbləğ konkret layihələrə yönəldilib.
Prezident İlham Əliyev oktyabrın 8-də Türkmənbaşı şəhərində keçirilən regional sammitdə çıxış edərək bildirib ki, Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə ticarət dövriyyəsi 2025-ci ildə 50 faizdən çox artıb. Onun sözlərinə görə, ölkədə bölgə dövlətlərinin kapitalının iştirakı ilə 400-dən çox şirkət fəaliyyət göstərir, Orta Dəhliz marşrutu üzrə tranzit yükdaşımalar isə 2026-cı ilin ilk səkkiz ayında təqribən 20 faiz artıb.
