Azerbaycan Sayıştayı, 2027 yılı devlet bütçesi taslağına ilişkin görüşünde Devlet Petrol Fonu’ndan (SOFAZ) bütçeye yapılan aktarımların kademeli olarak azaltılmasını ve vergi borçlarında kolaylık sağlanmasını önerdi.
Azerbaycan Sayıştayı’nın 2027-2030 dönemi mali politikasına ilişkin görüşüne göre, Devlet Petrol Fonu’ndan (SOFAZ) devlet bütçesine aktarılan tutarların miktarı, kademeli olarak fonun varlık yönetiminden elde ettiği gelirlerle uyumlu hale getirilecek. Kurum, bu adımın bütçenin petrol gelirlerine bağımlılığını azaltmak ve mali sürdürülebilirliği güçlendirmek açısından önem taşıdığını belirtti. Sayıştay, daha önceki görüşlerinde de fondan yapılan transferlere doğrudan bir sınır getirilmesini tavsiye etmişti.
Belgede vergi borçlarının yönetimi mekanizmasının iyileştirilmesi konusuna da değinildi. Öneriye göre, ekonomik faaliyetini sürdürmekle birlikte ödeme güçlüğü yaşayan vergi mükellefleri için borcun taksitler halinde ödenmesine imkan tanıyan erteleme prosedürünün sadeleştirilmesi, ayrıca mali yaptırımlar ve faizler konusunda kolaylıklar sağlanması değerlendirilebilir.
Sayıştay’ın değerlendirmesine göre, biriken vergi borçları mali risk oluşturuyor ve bu borçların yaklaşık üçte biri mali yaptırımlar ile faizlerden kaynaklanıyor. Borç ödemesini kolaylaştıracak mekanizmaların devreye alınması, mükelleflerin ödeme gücünü korurken bütçe gelirlerinin artmasına da katkı sağlayabilir.
Orta vadeli gelir hedefleri ilk kez açıklandı
Görüşte ilk kez orta vadeli gelir politikasına ilişkin somut hedefler de kamuoyuyla paylaşıldı. Buna göre, vergi ve gümrük muafiyetlerinin petrol dışı sektörün Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’sına (GSYH) oranının yüzde 7,4-8 aralığında tutulması öngörülüyor. Ayrıca öngörülen petrol dışı gelirler ile fiili bütçe gerçekleşmeleri arasındaki farkın yüzde 5 bandında sınırlı tutulması hedefleniyor. Sayıştay’a göre bu göstergeler, gelir politikasının sonuçlarının değerlendirilmesi ve bütçe tahminlerinin kalitesinin artırılması bakımından önem taşıyor.
Azerbaycan Sayıştayı, harcama politikası için de benzer sayısal hedeflerin belirlenmesini uygun buluyor. Görüşte, bütçe harcamalarının ana yönlerinin belirlenmiş olmasına rağmen bu alanlarda somut sayısal göstergelerin ve ölçülebilir sonuç endikatörlerinin bulunmamasının uygulamanın değerlendirilmesini zorlaştırdığı kaydedildi. Sayıştay’a göre, gelir politikasında olduğu gibi harcamalar için de ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, bütçe kaynaklarının etkin kullanımına denetimi güçlendirebilir ve mali politikanın sonuçlarının daha nesnel değerlendirilmesine imkan tanıyabilir.
