Hesablama Palatası 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsinə dair hazırladığı rəydə büdcə təşkilatlarının büdcədənkənar gəlirlərinin gələn il azalacağını açıqlayıb və bu sahəni tənzimləyən qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi zərurətini vurğulayıb.
Azərbaycan Respublikasının Hesablama Palatası “Azərbaycan Respublikasının 2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsi barədə hazırladığı rəydə büdcədənkənar gəlirlərin növbəti ildə azalması proqnozunu açıqlayıb. Qurumun hesablamalarına əsasən, büdcə təşkilatlarının büdcədənkənar vəsaitləri 2027-ci ildə təxminən 949 milyon manat (558,2 milyon dollar) təşkil edəcək, bu isə 2026-cı ilin göstəricisindən 72 milyon manat (42,4 milyon dollar), yəni 7,1 faiz azdır.
Bu gəlirlərin dövlət büdcəsinin ümumi daxilolmalarında tutduğu çəki də azalaraq 2027-ci ildə 2,4 faizə düşəcək. Bu rəqəm cari ilin göstəricisindən 0,2 faiz bəndi aşağı olacaq.
Büdcə təşkilatlarının iş və xidmətlərin icrası, məhsul satışı və sair fəaliyyətdən əldə etdiyi büdcədənkənar vəsaitlər gələcək il üçün doqquz fərqli mənbə üzrə hesablanıb. Bu mənbələrdən yalnız ikisində artım gözlənilir, qalan yeddisində isə azalma proqnozlaşdırılır.
Palata bildirib ki, keçən illə müqayisədə ən yüksək artım maliyyə sanksiyaları, inzibati cərimələr və qanun üzrə büdcədənkənar fonda yönəldilən vergi payı hesabına yaranacaq. Belə ki, vergi orqanlarının tətbiq etdiyi maliyyə sanksiyalarının qanunla bu fonda ayrılan hissəsi 2027-ci ildə 297 milyon manat (174,7 milyon dollar) olacaq, bu isə 2026-cı il rəqəmindən 35 milyon manat (20,6 milyon dollar) çoxdur.
Qanunvericilikdə islahat tələbi
Hesablama Palatası büdcədənkənar vəsaitlərin proqnozlaşdırılma üsulunu və bu sahəni tənzimləyən normativ-hüquqi aktların əsas müddəalarını təhlil edib. Aparılan təhlilin nəticələri qurumu büdcədənkənar əməliyyatlarla bağlı qanunvericilikdə dəyişikliklərin aparılmasının vacibliyi qənaətinə gətirib.
Büdcədənkənar gəlirlərin proqnozlaşdırılma metodikası və bu sahəyə aid hüquqi tənzimləmə barədə geniş məlumata Hesablama Palatasının rəyinin II və VII fəsillərində yer verilib.
