Beynəlxalq Energetika Agentliyi (IEA) proqnozlaşdırır ki, Azərbaycan qazının Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) vasitəsilə Avropa İttifaqına nəqli bu qış mövsümündə əsasən dəyişməz qalacaq, çünki kəmərdən keçən həcm artıq maksimum tutuma yaxındır.
Agentliyin “Global Gas Security Review 2026” adlı hesabatına görə, Avropada boru kəməri ilə qaz tədarükünün artım potensialı məhduddur, çünki mövcud həcmlər artıq nominal tutuma yaxın səviyyədə işləyir. Bu qiymətləndirmə Şahdəniz yatağından çıxarılan Azərbaycan qazını Avropa bazarlarına çatdıran TAP xəttinə də aiddir.
Hesabatda həmçinin bildirilir ki, ötən qış mövsümü ilə müqayisədə Avropanın ümumi boru kəməri idxalında kiçik azalma gözlənilir. Norveçdən qitənin digər hissələrinə tədarük təxminən 1 faiz, yəni təqribən 1 milyard kubmetr aşağı düşəcək. Bunun səbəbi Ormen Lange yatağındakı dayanmadır ki, həmin prosesin 2027-ci ilin yanvar ayının sonunadək davam edəcəyi gözlənilir.
Rusiyadan Avropa İttifaqına boru kəməri ilə göndərilən qazın həcminin isə 2025/26-cı il qış mövsümünün göstəriciləri ilə təxminən eyni səviyyədə qalacağı bildirilir. Bunun səbəbi Avropa İttifaqının Rusiya mənşəli boru qazına tam qadağasının yalnız 2027-ci ilin son rübündən qüvvəyə minəcəyidir.
IEA qeyd edib ki, Azərbaycanın Avropa İttifaqına qaz tədarükü 2026-cı ilin ilk üç rübündə də əvvəlki ilin müvafiq göstəriciləri ilə demək olar ki, üst-üstə düşüb.
TAP-ın marşrutu və tutumu
TAP Cənub Qaz Dəhlizinin Avropa seqmentini təşkil edir. Kəmər Yunanıstan-Türkiyə sərhədindən başlayaraq 877 kilometr uzunluğunda marşrutla Yunanıstan və Albaniya ərazisindən keçir, Adriatik dənizinin altından İtaliyanın cənub sahilinə çatır.
Xəttin ilkin tutumu ildə 10 milyard kubmetr təşkil edir, bu göstəricinin 20 milyard kubmetrədək artırılması imkanı mövcuddur. Hazıra qədər TAP vasitəsilə Avropaya 60 milyard kubmetrdən artıq qaz nəql olunub, bunun 50 milyard kubmetri İtaliyaya göndərilib.
Mənbə: Praevis
